ตลาดซื้อขายอาร์เซนอลยุค Arsène Wenger จากดีลสุดคุ้มสู่การทุ่มค่าตัวสถิติสโมสร
วันที่ 2 กันยายน 2013 แฟนบอลอาร์เซนอลได้เห็นข่าวที่รอมานาน สโมสรปิดดีล เมซุต โอซิล จากเรอัล มาดริด ด้วยค่าตัวสูงถึง 42.4 ล้านปอนด์
ย้อนกลับไปปี 1996 อาร์แซน เวนเกอร์ เริ่มสร้างอาร์เซนอลด้วยวิธีที่ต่างออกไป เขามองหาผู้เล่นที่ยังไม่ดังที่สุด แล้วใช้เวลาเปลี่ยนพวกเขาให้เป็นกำลังหลัก จาก ปาทริค วิเอรา และ นิโกลาส์ อเนลกา จนถึง เธียร์รี อองรี
บทความนี้ย้อนดู ตลาดซื้อขายอาร์เซนอลยุค Arsène Wenger ตลอดปี 1996–2018 ผ่านเรื่องราวทั้งการซื้อเข้า ขายออก และแรงกดดันที่ทำให้วิธีสร้างทีมเปลี่ยนจากไฮบิวรีไปสู่เอมิเรตส์ สเตเดียม
ภาพรวมตลาดซื้อขายอาร์เซนอลยุค Arsène Wenger ตลอด 22 ปี
ในช่วงแรก สโมสรอาศัยเครือข่ายแมวมองและการตัดสินใจที่รวดเร็ว แต่เมื่ออาร์เซนอลสร้างสนามใหม่และคู่แข่งใช้เงินสูงขึ้น ความเสี่ยงของแต่ละดีลก็เปลี่ยนไป ตารางนี้จึงแบ่ง ตลาดซื้อขายนักเตะอาร์เซนอล ตามเงื่อนไขที่เวนเกอร์ต้องเผชิญ มากกว่าแบ่งจากจำนวนแชมป์อย่างเดียว
ช่วงเวลา | สถานการณ์ของสโมสร | ตัวอย่างดีลสำคัญ |
1996–2001 | เสริมผู้เล่นต่างชาติให้เข้ากับแกนอังกฤษที่มีอยู่ | วิเอรา, เปอตีต์, โอเวอร์มาร์ส, อเนลกา, อองรี |
2001–2005 | ประกอบทีมแชมป์ด้วยผู้เล่นหลายระดับราคา | แคมป์เบลล์, ปิแรส, ตูเร, จิลแบร์โต, เลห์มันน์ |
2006–2012 | รับภาระสนามใหม่ พัฒนาดาวรุ่งและหาคนแทนผู้ย้ายออก | วัลคอตต์, แรมซีย์, นาสรี, อาร์เตตา, กาซอร์ลา |
2013–2018 | กลับมาซื้อดาวดังและทำลายสถิติค่าตัวหลายครั้ง | โอซิล, อเล็กซิส, ชากา, ลากาแซตต์, โอบาเมยอง |
ค่าตัวด้านล่างเป็นตัวเลขตามรายงานร่วมสมัย จึงอาจแตกต่างกันตามเงื่อนไขโบนัสหรือวิธีเปิดเผยรายละเอียดสัญญา
ยุค 1996–2001 จาก Patrick Vieira ถึงดีล Anelka และ Henry
Vieira, Petit และ Overmars: ผู้เล่นใหม่ที่พาทีมเก่ากลับมาลุ้นแชมป์
ก่อนเวนเกอร์เริ่มทำงานอย่างเป็นทางการในเดือนตุลาคม 1996 อาร์เซนอลได้ ปาทริค วิเอรา จากเอซี มิลาน มาแล้ว ดีลนี้มีส่วนเกี่ยวข้องกับแผนของผู้จัดการทีมคนใหม่ แม้ยังไม่มีชื่อเสียงมากในพรีเมียร์ลีก วิเอรากลับนำทั้งพละกำลังและทักษะครองบอลมาเติมเต็มแดนกลางได้อย่างรวดเร็ว
ในปี 1997 เวนเกอร์ซื้อ เอ็มมานูเอล เปอตีต์ และ มาร์ค โอเวอร์มาร์ส เข้ามา เปอตีต์คอยทำงานคู่กับวิเอรา ขณะที่โอเวอร์มาร์สเร่งเกมจากด้านซ้ายอย่างที่คู่แข่งรับมือยาก วันที่ 14 มีนาคม 1998 เขาวิ่งรับบอลต่อจากอเนลกาแล้วยิงผ่าน ปีเตอร์ ชไมเคิล ช่วยให้อาร์เซนอลบุกชนะแมนเชสเตอร์ ยูไนเต็ด 1-0 ที่โอลด์ แทรฟฟอร์ด เกมนั้นพลิกทิศทางการลุ้นแชมป์ ก่อนทีมของเวนเกอร์คว้าดับเบิลแชมป์ในฤดูกาลแรกเต็ม ๆ ของเขา
ในทีมยังมี โทนี อดัมส์, เดวิด ซีแมน และ เดนนิส เบิร์กแคมป์ ซึ่งอยู่ก่อนเวนเกอร์เข้ามา โดยเฉพาะเบิร์กแคมป์ที่ย้ายมาในปี 1995
Anelka: ซื้อครึ่งล้าน ขายหลายสิบล้าน ก่อนเลือก Henry มาแทน
นิโกลาส์ อเนลกา ย้ายจากปารีส แซงต์-แชร์กแมงในปี 1997 ด้วยค่าตัวราว 500,000 ปอนด์ เมื่อถึงรอบชิง FA Cup ปี 1998 เขายิงประตูปิดท้ายให้ทีมชนะนิวคาสเซิล 2-0 ทั้งที่เพิ่งอยู่กับสโมสรได้ไม่นาน ต่อมาในปี 1999 เรอัล มาดริดซื้อเขาไปด้วยค่าตัวที่มีรายงานมากกว่า 20 ล้านปอนด์
ในซัมเมอร์เดียวกัน เวนเกอร์เลือกซื้อ เธียร์รี อองรี จากยูเวนตุส ด้วยค่าตัวราว 11 ล้านปอนด์ ตอนนั้นอองรียังไม่ใช่เครื่องจักรยิงประตูเหมือนที่แฟนบอลจดจำ เขาต้องปรับจากการเล่นด้านข้างไปสู่การยืนหน้าเป้า และเรียนรู้จังหวะวิ่งร่วมกับเบิร์กแคมป์ ภายหลังอองรีกลายเป็นผู้ทำประตูสูงสุดตลอดกาลของสโมสร ทำให้แฟนบอลพูดถึงดีลนี้ทุกครั้งที่ย้อนดูการซื้อขายยุคเวนเกอร์
ทีม Invincibles ไม่ได้สร้างด้วยค่าตัวแพงที่สุดทุกตำแหน่ง
Campbell ย้ายฟรี ส่วน Touré ใช้เงินเพียงหลักแสน
โซล แคมป์เบลล์ หมดสัญญากับท็อตแนมแล้วข้ามฟากมาอาร์เซนอลในปี 2001 สโมสรไม่ต้องจ่ายค่าตัวให้คู่ปรับร่วมเมือง แต่ยังต้องรับภาระค่าเหนื่อยและสัญญาของกองหลังทีมชาติอังกฤษ การย้ายครั้งนี้มีทั้งคุณค่าทางฟุตบอลและแรงกระเพื่อมทางความรู้สึกที่ค่าตัวศูนย์ปอนด์บอกไม่ได้
ถัดมาในปี 2002 โคโล ตูเร ย้ายจากอาเซ็ก มิโมซาสด้วยค่าตัวที่มีรายงานราว 150,000 ปอนด์ จากผู้เล่นที่ถูกลองใช้หลายตำแหน่ง เขากลายเป็นเซ็นเตอร์แบ็กตัวจริงข้างแคมป์เบลล์
Gilberto, Pirès และ Lehmann: เลือกคนตามงานที่ขาด
โรแบร์ ปิแรส เข้ามาจากมาร์กเซยในปี 2000 เพื่อรับงานในเกมรุกหลังโอเวอร์มาร์สย้ายออก จิลแบร์โต ซิลวา ตามมาในปี 2002 หลังคว้าแชมป์โลกกับบราซิล เพื่อคุมพื้นที่หน้าแนวรับ ส่วนเยนส์ เลห์มันน์ย้ายจากโบรุสเซีย ดอร์ทมุนด์ในปี 2003 แทนเดวิด ซีแมนที่อำลาไปแมนเชสเตอร์ ซิตี้
เลห์มันน์ยังต้องรับหน้าที่มือหนึ่งทันทีในฤดูกาลที่อาร์เซนอลลงเล่นลีกครบ 38 นัดโดยไม่แพ้ใคร ส่วนจิลแบร์โตช่วยให้วิเอราพาบอลขึ้นหน้าได้โดยมีคนคอยป้องกันจังหวะสวนกลับอยู่ด้านหลัง
ซื้อถูกขายแพง: เมื่อการขายดาวดังกลายเป็นอีกด้านของความสำเร็จ
หลังขายอเนลกาให้เรอัล มาดริดในปี 1999 อาร์เซนอลยังปล่อยโอเวอร์มาร์สกับเปอตีต์ไปบาร์เซโลนาในปี 2000 เงินที่ได้ช่วยจัดการขุมกำลัง แต่ทั้งสองเป็นตัวจริงจากชุดดับเบิลแชมป์ การสร้างทีมรุ่นต่อไปจึงมีต้นทุนในสนามเช่นกัน
ปี 2005 การจากไปของปาทริค วิเอราไปยูเวนตุสมีความหมายมากกว่าตัวเลขในบัญชี ก่อนย้าย เขายิงจุดโทษคนสุดท้ายในเกมชิง FA Cup ที่อาร์เซนอลชนะแมนเชสเตอร์ ยูไนเต็ด ทำให้ภาพจำของกัปตันทีมปิดฉากด้วยถ้วยรางวัล เวนเกอร์เลือกเดินหน้ากับกองกลางรุ่นใหม่ แต่การเสียผู้นำที่คุมจังหวะทั้งเกมย่อมมีผลในสนาม
อีกสองปีต่อมา อองรีย้ายไปบาร์เซโลนาในปี 2007 ตอน ทีมอาร์เซนอล กำลังเข้าสู่ช่วงสร้างทีมใหม่เต็มตัว การขายดาวยิงสูงสุดตลอดกาลจึงไม่ใช่เรื่องที่อธิบายได้ด้วยคำว่าได้ราคาดีหรือไม่ดีเพียงประโยคเดียว ทีมต้องเปลี่ยนจุดศูนย์กลางเกมรุก และแฟนบอลต้องปรับความคาดหวังต่อผู้เล่นรุ่นต่อไป
บทเรียนที่เห็นชัดคือ เงินจากการขายไม่ได้เปลี่ยนเป็นคุณภาพในสนามได้ทันที แม้สโมสรจะนำกลับไปซื้อตัวแทนก็ตาม
หลังย้ายสนามเอมิเรตส์ปี 2006 การซื้อขายเปลี่ยนไปอย่างไร?
ปี 2006 อาร์เซนอลย้ายจากไฮบิวรีไปเอมิเรตส์ สเตเดียม สนามใหม่ช่วยเพิ่มรายได้ในระยะยาว แต่โครงการก่อสร้างและภาระชำระหนี้ทำให้สโมสรต้องระวังเงินที่จ่ายในแต่ละตลาด
เวนเกอร์เคยอธิบายถึงภาระทางการเงินหลังย้ายสนาม ว่าสโมสรต้องขายผู้เล่นบางคน ขณะเดียวกันก็ต้องรักษาพื้นที่แชมเปียนส์ลีกเพื่อให้มีรายได้เพียงพอ
ต้องแยกลำดับเวลาให้ถูกด้วย เชสก์ ฟาเบรกาส ย้ายจากระบบเยาวชนบาร์เซโลนามาในปี 2003 โรบิน ฟาน เพอร์ซี จากเฟเยนูร์ดในปี 2004 และกาแอล กลิชีจากคานส์ในปี 2003 ทั้งหมดเข้ามาก่อนเปิดสนามเอมิเรตส์ แต่ถูกพัฒนาจนเป็นตัวหลักในช่วงที่สโมสรต้องคุมค่าใช้จ่าย ไม่ใช่ดีลที่เพิ่งซื้อเพราะสร้างสนามเสร็จแล้ว
ต่อมาสโมสรลงทุนกับดาวรุ่งอย่าง ธีโอ วัลคอตต์ ในปี 2006 และ อารอน แรมซีย์ ในปี 2008 ส่วนแจ็ค วิลเชียร์เป็นเด็กปั้นอาร์เซนอล ไม่ใช่ผู้เล่นที่ซื้อมาจากทีมอื่น
ปี 2011–2012 เสีย Fabregas, Nasri และ Van Persie แล้วซื้อใครแทน?
ตลาดซัมเมอร์ 2011 เป็นหนึ่งในช่วงที่หนักที่สุดสำหรับแฟนบอล ฟาเบรกาสกลับบาร์เซโลนา ส่วนนาสรีกับกลิชีย้ายไปแมนเชสเตอร์ ซิตี้ ช่วงเดียวกันอาร์เซนอลแพ้แมนเชสเตอร์ ยูไนเต็ด 2-8 ที่โอลด์ แทรฟฟอร์ดในเดือนสิงหาคม ความพ่ายแพ้ครั้งนั้นกลายเป็นภาพสะท้อนว่าทีมยังจัดสมดุลหลังเสียดาวดังไม่ลงตัว
ช่วงท้ายตลาด เวนเกอร์ดึง มิเกล อาร์เตตา จากเอฟเวอร์ตัน และ แพร์ แมร์เตซัคเกอร์ จากแวร์เดอร์ เบรเมน พร้อมยืม ยอสซี เบนายูน มาใช้งาน อาร์เตตาเน้นคุมบอลและรักษาจังหวะ แมร์เตซัคเกอร์อ่านเกมจากแนวรับ ส่วนเบนายูนเพิ่มประสบการณ์ในแดนรุก ทั้งอาร์เตตาและแมร์เตซัคเกอร์อยู่กับทีมยาวนานกว่าภาพของดีลแก้ปัญหาเฉพาะหน้าที่หลายคนคาดไว้ตอนแรก
แต่ในปี 2012 สโมสรต้องเจออีกครั้งเมื่อ โรบิน ฟาน เพอร์ซี เจ้าของ 30 ประตูพรีเมียร์ลีกในฤดูกาลก่อน ย้ายไปแมนเชสเตอร์ ยูไนเต็ด ด้วยค่าตัวที่รายงานราว 24 ล้านปอนด์ เขายิงประตูสำคัญจนทีมใหม่คว้าแชมป์ลีกทันทีในฤดูกาล 2012/13
เวนเกอร์ซื้อ โอลิวิเยร์ ชิรูด์ จากมงต์เปลลิเยร์, ลูคัส โพดอลสกี จากโคโลญจน์ และ ซานติ กาซอร์ลา จากมาลากา ในซัมเมอร์เดียวกัน ชิรูด์เป็นเป้าให้เพื่อนเล่นชิ่ง กาซอร์ลาพาบอลหนีการกดดันได้ทั้งสองเท้า ส่วนโพดอลสกีมีจังหวะยิงจากด้านซ้าย
Mesut Özil และ Alexis Sánchez: เมื่ออาร์เซนอลเริ่มกลับมาซื้อดาวดัง
วันสุดท้ายของตลาดซัมเมอร์ 2013 อาร์เซนอลเซ็น เมซุต โอซิล จากเรอัล มาดริดด้วยค่าตัวประมาณ 42.4 ล้านปอนด์ เป็นสถิติสโมสรในเวลานั้น เขาคือเพลย์เมกเกอร์ที่ผ่านฟุตบอลระดับสูงมาแล้ว ไม่ใช่ดาวรุ่งที่ต้องรออีกหลายฤดูกาลกว่าจะพร้อม
ฤดูกาล 2013/14 อาร์เซนอลคว้า FA Cup โดยตามหลังฮัลล์ ซิตี้ 0-2 ตั้งแต่เก้านาทีแรก ก่อน ซานติ กาซอร์ลา ยิงฟรีคิก, โลร็องต์ กอสเซียลนี ตีเสมอ และ อารอน แรมซีย์ ทำประตูชัยช่วงต่อเวลาพิเศษ 3-2 เป็นถ้วยรายการใหญ่ใบแรกหลังปี 2005 และทำให้ช่วงการกลับมาลงทุนกับดาวดังมีผลสำเร็จที่จับต้องได้ แม้ไม่ใช่โอซิลคนเดียวที่พาทีมชนะเกมนั้น
ซัมเมอร์ 2014 เวนเกอร์ซื้อ อเล็กซิส ซานเชซ จากบาร์เซโลนาด้วยค่าตัวที่รายงานราว 35 ล้านปอนด์ เกมของเขาดุดันกว่าการเป็นปีกที่รอบอลริมเส้น อเล็กซิสชอบลากตัดเข้าใน ยิงเอง และไล่แย่งบอลจากแดนหน้า เขามีส่วนสำคัญกับแชมป์ FA Cup ปี 2015 และ 2017 ส่วนการได้ ปีเตอร์ เช็ก จากเชลซีในปี 2015 แสดงให้เห็นว่าสโมสรพร้อมซื้อประสบการณ์ทันที ไม่ได้มองแต่ผู้เล่นอายุน้อยอีกต่อไป
ตลาดช่วงท้าย 2016–2018 เมื่อค่าตัวสูงขึ้น แต่คำตอบไม่ชัดเสมอไป
ซัมเมอร์ 2016 อาร์เซนอลซื้อ กรานิต ชากา จากโบรุสเซีย มึนเชนกลัดบัค, ชโคดราน มุสตาฟี จากบาเลนเซีย และ ลูคัส เปเรซ จากเดปอร์ติโบ ลา คอรุนญา มุสตาฟีมีค่าตัวที่รายงานราว 35 ล้านปอนด์ ส่วนเปเรซราว 17 ล้านปอนด์
ชากามีความสามารถจ่ายบอลยาวและควบคุมเกม แต่ต้องผ่านช่วงถูกวิจารณ์เรื่องวินัยกับการเล่นเกมรับ มุสตาฟีมีวันที่ช่วยทีมได้และวันที่ตัดสินใจผิดพลาด ส่วนเปเรซแทบไม่สามารถยึดโอกาสลงสนามต่อเนื่อง
กรกฎาคม 2017 อาร์เซนอลทำลายสถิติซื้อเข้าด้วยการคว้า อเล็กซองดร์ ลากาแซตต์ จากลียง ค่าตัวเริ่มต้นประมาณ 46.5 ล้านปอนด์ ก่อนจ่ายราว 56 ล้านปอนด์ให้โบรุสเซีย ดอร์ทมุนด์เพื่อซื้อ ปิแอร์-เอเมอริค โอบาเมยอง ในเดือนมกราคม 2018 นับเป็นการทำลายสถิติสโมสรสองครั้งภายในเจ็ดเดือน
ตลาดมกราคมนั้นยังวุ่นวายเป็นพิเศษ อเล็กซิสย้ายไปแมนเชสเตอร์ ยูไนเต็ดในดีลแลกตัวกับ เฮนริค มคิทาร์ยาน, โอลิวิเยร์ ชิรูด์ ย้ายไปเชลซี และธีโอ วัลคอตต์ไปเอฟเวอร์ตัน
สรุป ตลาดซื้อขายอาร์เซนอลยุค Wenger ทิ้งบทเรียนอะไรไว้?
จากซัมเมอร์ที่ซื้ออเนลกาในราคาไม่ถึงล้านปอนด์ ถึงตลาดที่จ่ายเงินระดับสถิติซื้อโอบาเมยอง เวนเกอร์ทำงานภายใต้ฟุตบอลอังกฤษที่เปลี่ยนไปอย่างมาก กลยุทธ์เดียวจึงไม่ได้ใช้ได้ตลอด 22 ปี
วิเอรา อเนลกา อองรี และตูเรเป็นตัวอย่างของการเห็นศักยภาพก่อนราคาตลาดพุ่ง แต่การสร้างทีมที่คว้าแชมป์ได้ยังต้องมีผู้เล่นที่สโมสรมีอยู่ก่อน คนย้ายฟรี และการเลือกตำแหน่งให้เหมาะสมร่วมกัน
ฟาเบรกาส นาสรี และฟาน เพอร์ซีทยอยจากไปในเวลาที่ทีมต้องพยายามรักษารายได้และสถานะในยุโรป เงินจากการขายอาจช่วยบัญชี แต่ไม่อาจทดแทนความเข้าใจในสนามได้ในทันที
นี่คือเหตุผลที่ตลาดยุคเวนเกอร์ควรถูกอ่านเป็นเรื่องราวของ 22 ปี ไม่ใช่ตัดสินจากดีลใดดีลหนึ่ง
FAQ คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับตลาดซื้อขายอาร์เซนอลยุค Arsène Wenger
Arsène Wenger คุมอาร์เซนอลตั้งแต่ปีไหนถึงปีไหน?
เวนเกอร์เริ่มทำงานอย่างเป็นทางการในเดือนตุลาคม 1996 และอำลาหลังฤดูกาล 2017/18 รวมระยะเวลาประมาณ 22 ปี ระหว่างนั้นคว้าแชมป์พรีเมียร์ลีกสามสมัยและ FA Cup เจ็ดสมัย
นักเตะที่ Wenger ซื้อมาแล้วคุ้มค่ามีใครบ้าง?
ตัวอย่างสำคัญ ได้แก่ ปาทริค วิเอรา, นิโกลาส์ อเนลกา, เธียร์รี อองรี, โคโล ตูเร และโรแบร์ ปิแรส ส่วนโซล แคมป์เบลล์เป็นดีลย้ายฟรีที่มีความสำคัญต่อทีมแชมป์ไม่แพ้กัน
นักเตะที่แพงที่สุดที่ Wenger ซื้อให้อาร์เซนอลคือใคร?
ปิแอร์-เอเมอริค โอบาเมยอง ย้ายจากโบรุสเซีย ดอร์ทมุนด์ในเดือนมกราคม 2018 ด้วยค่าตัวที่มีรายงานราว 56 ล้านปอนด์ เป็นสถิติซื้อเข้าของอาร์เซนอล ณ ช่วงท้ายยุคเวนเกอร์
ทำไม Arsenal จึงขายนักเตะสำคัญหลายคนหลังย้ายสนาม?
การย้ายสู่เอมิเรตส์ในปี 2006 มาพร้อมต้นทุนสนามและภาระทางการเงิน สโมสรจึงระมัดระวังการใช้เงิน ขณะเดียวกันการย้ายออกของแต่ละคนยังมีปัจจัยเรื่องสัญญา ความต้องการของนักเตะ และข้อเสนอจากทีมอื่นด้วย
Mesut Özil ย้ายมาอาร์เซนอลด้วยค่าตัวเท่าไร?
โอซิลย้ายจากเรอัล มาดริดในวันสุดท้ายของตลาดซัมเมอร์ 2013 ด้วยค่าตัวประมาณ 42.4 ล้านปอนด์ เป็นสถิติสโมสรในเวลานั้นและเป็นสัญญาณของการกลับมาลงทุนกับผู้เล่นชื่อดัง
Dennis Bergkamp เป็นนักเตะที่ Wenger ซื้อหรือไม่?
ไม่ใช่ เบิร์กแคมป์ย้ายจากอินเตอร์ มิลานในปี 1995 ก่อนเวนเกอร์เข้ารับงาน แต่เป็นผู้เล่นสำคัญทั้งในทีมดับเบิลแชมป์ 1997/98 และทีม Invincibles ฤดูกาล 2003/04